De Beaufortain is een uniek gebied in de Franse Alpen, grotendeels gespaard van het skitoerisme en een paradijs voor toerskiërs en sneeuwschoenwandelaars. Er zijn tal van routes mogelijk, zowel voor beginners als gevorderden. Tijdens de krokusvakantie van 2022 nam ik 6 enthousiaste bivakkers op sleeptouw om ervaring op te doen om daarna zelfstandig op weg te kunnen gaan.
Dagwandeling vanuit Valézan
Afstand: 12,7km
Hoogtemeters: 1.029m stijgen en dalen
De eerste dag begint met een grote materiaalshow. De ganse parking ligt vol met tenten, vuurtjes, slaapzakken en eten, heel veel eten. Alles wordt gecheckt en gekeurd. Tijdens een winterbivaktocht mag je niets aan het toeval overlaten. Je veiligheid én comfort hangen af van wat je meeneemt in je rugzak. Maar als je overdrijft, dan wordt de rugzak niet meer draagbaar. Voor wie interesse heeft, vindt hier onze paklijst.
Daarna gaan we op stap richting de Dôme de Vaugelaz. Een gemakkelijke bereikbare top, weliswaar 1.000 klimmeters hoger. Maar het is nergens steil en lawinegevaarlijk, en je komt bijna niemand tegen. Het ideale zondagje uit met andere woorden…voor sportievelingen.
Nabij de top oefenen we met de lawineveiligheidsuitrusting. Een schop, sonde en een LSZA, dat is een toestel dat je op je lichaam draagt en je in staat stelt om een slachtoffer terug te vinden onder sneeuw. Of waarvan je hoopt dat ze je jou hiermee kunnen lokaliseren. En liefst binnen het kwartier want dat is – als alles meevalt – de zuurstofpocket die je ter beschikking hebt. Het heeft geen zin om op de hulpdiensten te wachten, je moet zelf zo snel als mogelijk reageren.
Het oefenen in échte sneeuw is toch net iets anders dan op een zompig flinterdun zandstrandje in de Blaarmeersen. We zetten ook in groep een zoekactie op waarbij communiceren en het overzicht bewaren de grootste uitdagingen zijn.
In de afdaling wordt er met kaart & kompas genavigeerd. Niet eenvoudig want in de winter zijn er weinig oriëntatiepunten. Terug in de auberge bespreken we de lawinesituatie en weersvoorspellingen voor de komende dagen. De groep heeft zin in een uitdagende tocht en de condities lijken optimaal om dat plan uit te voeren.
Winterbivaktocht Dag 1: Granier naar bivakplek nabij Refuge Communal de la Balme
Afstand: 11,8km
Hoogtemeters: 1.088m stijgen en 337m dalen
’t Is zover, de kolossen van rugzakken worden met enige moeite opgetild en aangegespt. We worden eensklaps 5 centimeters korter. Via het parcours van de Tour du Beaufortain verlaten we Granier, en glibberen over enkele ijsplekken op het pad.
Bij Pont de Notaire denken we slim te zijn en een shortcut te nemen maar dat valt flink tegen. Het bospad is steil en bezaaid met stammen. Dit kost al meteen iets meer krachten dan goed voor ons is. Daarna komen we gelukkig terug op een bredere weg terecht, mooi aangedamd door de toerskiërs. Zo winnen we vlot hoogte.
Het landschap opent zich en via een laatste stevige punch bereiken we Chapelle St-Bernabé. Een kapelletje met een bank en een fantastisch uitzicht. De ideale lunchplek. Zonnebaden in de winter. ’t Is niet alleen maar afzien.
Nu zijn we echt in het hooggebergte beland. We zoeken onze weg verder naar Col du Mont Rosset en duiken terug omlaag naar Refuge Communal de la Balme. Daar zetten we de tenten neer en duiken de warme onbemande hut in voor het avondeten. Het is gezellig druk, maar we kunnen er nog net bij.
Winterbivaktocht Dag 2: Naar bivakplek ten oosten van Cormet de Roselend
Afstand: 10,5km
Hoogtemeters: 624m stijgen en 675m dalen
We volgen verder het parcours van de Tour du Beaufortain richting Refuge Presset. Het pad en de bewegwijzering zijn verscholen onder een dik pak sneeuw. De route buigt af naar Col de Bresson en traverseert daarna een steile flank richting de berghut. Met raketten niet haalbaar en ook lawinegevaarlijk. Als sneeuwschoenwandelaar ga je altijd op zoek naar het makkelijkste spoor. Het terrein lezen is een deel van de kunst.
We trekken meteen door naar een col op 2.622m. Opnieuw is dat een betere keuze dan de normaalroute via Col du Grand Fond die steiler is. Na een vlotte afdaling sluiten we op 2.300m weer aan op het GR-parcours. Het Mont Blanc massief staat te pronken aan de horizon. Prachtig!
Net voor de Cormet de Roselend vinden we een ideaal terras voor onze volgende bivakplek. De avondroutine begint opnieuw: met de raketten de sneeuw aandrukken, tenten zetten, voortent uitgraven voor meer ruimte en – met veel engelengeduld – sneeuw smelten. Met de donsjas aan blijft het comfortabel warm. Sommige koken buiten maar gezien ik wat kouwelijker ben, zit ik op mijn matje met mijn benen in de kuil in de ruime voortent waar ik mijn benzinebrander veilig (dieper) kan plaatsen zonder dat mijn nylon hol in de fik schiet.
Winterbivaktocht Dag 3: Naar bivakplek ten zuiden van Chalet du Couvercle
Afstand: 11,8km
Hoogtemeters: 697m stijgen en 670m dalen
De Cormet de Roselend is bij wielertoeristen een bekende col, nu is het winters niemandsland. Ook aan de Refuge du Plan de Lai is het heel stilletjes. De berghut is wel open maar niet bemand. Je kan er overnachten en gebruik maken van enkele basics zoals een kookvuur tegen een kleine vergoeding.
Het Lac de Roselend strekt zich diep beneden ons uit terwijl we zuidwestelijk afbuigen naar la Petite Berge en la Grande Berge. Het landschap verandert elke dag.
Opnieuw wijken we af van de (steilere) toerski-route en moeten we aandachtig zijn bij de navigatie. Met hulp van de app van Whiterisk proberen we de steile stukken te lokaliseren en zoeken intussen een geschikt traject om af te dalen richting Treicol.
Via le Vâ gaat het weer stevig omhoog. Het is teamwerk om een goed zigzagspoor te maken in de diepsneeuw naar Chalet de Couvercle. Aan de kop wordt er afgewisseld. We zijn best opgelucht om onze rugzak te kunnen afwerpen. Het wolkendek schuift toe. De die-hards zitten terug buiten, ik kruip snel in mijn donzen cocon.
Winterbivaktocht Dag 4: Naar zelfgemaakt sneeuwhol bij Refuge de la Coire
Afstand: 7,1km
Hoogtemeters: 444m stijgen en 380m dalen
De winterroute over Col du Coin is te steil voor sneeuwschoenwandelaars. Op de kaart zag ik dat de oversteek via Col du Couvercle veel haalbaarder is. De voorkeur gaat wel uit naar de pas ten zuidoosten van de werkelijke col om een steile traversée in de afdaling te vermijden. En inderdaad, het lukt vlot.
Aan de voet van de helling komt een toerski-spoor vanuit het dal omhoog richting de populaire Mont Coin. Best handig. Zo kunnen we vlot een kom bereiken op 2.200 meter hoogte.
Daarna zijn we terug op onze eigen spoorcapaciteiten aangewezen om de doorsteek te maken naar de Croix du Berger. We moeten even onderlangs de kam om dan veilig het kruis te bereiken.
In de vroege namiddag bereiken we al Refuge de la Coire en is er dus nog genoeg tijd om een hol te graven voor onze laatste bivaknacht. Met de sonde vinden we een goeie sneeuwdiepte op de flank van een heuvel ten zuidwesten van de hut. Na enkele uren zwoegen hebben we twee mooie slaapruimtes gemaakt. In de hut keuvelen we nog wat na bij het avondeten. Mijn deelnemers zijn er niet helemaal gerust in dat het met de nachtrust goed gaat komen.
Winterbivaktocht Dag 5: Terug naar Granier via Pointe de Combe Bénite
Afstand: 13km
Hoogtemeters: 756m stijgen en 1.562m dalen
Iedereen blijkt goed geslapen te hebben, tot hun eigen verrassing. Vaak is het warmer in een hol dan in de tent dankzij de isolatie van de sneeuw, beetje afhankelijk van hoe groot je de ingang gemaakt hebt. Er is alleszins genoeg energie voor de laatste dag. Zowaar de koninginnenetappe van de tocht! Er staat ons een lange en stevige tocht te wachten. Via de Col de Corne Noire willen we doorsteken naar Point du Combe Bénite (2.575m).
Zo gezegd, zo gedaan. We hebben geluk met de weerscondities en kunnen ook gebruik maken van de diverse toerski-sporen naar de col. Het is soms wel wat uitkijken naar welk traject het meest is aangewezen. Zo dalen we even af om uit een steile flank te blijven en zo een andere spoor op te pikken dat vanuit het dal zigzaggend omhoog gaat.
In de afdaling komen we onderlangs een ‘fischmaule’, een breuk in het sneeuwdek en altijd een teken van instabiliteit. Alternatieve passages zijn er niet, dus valt dus niet te veel te lanterfanten.
Het gaat terug al slalommend omhoog en de hoogtemeters beginnen nu wel flink door te wegen. Maar de beloning is groot. Wat een panorama!
Na de lunch is het hoog tijd om aan de afdaling te beginnen. De warme temperaturen zorgen er voor dat de sneeuw snel aan draagkracht verliest en dat het lawinegevaar ook wat stijgt. Op de kam valt het goed mee, maar hoe lager we zakken, hoe lastiger het wordt. Pas bij Pra Plan zijn de delicatere passages achter de rug en kunnen we terug wat langer pauzeren.
Via la Traversaz steken we door naar la Chavonnne. Zo lang als mogelijk gaat het op de sneeuw omlaag. De vermoeidheid sluipt in de benen maar het eindpunt is in zicht. We did it!
PRAKTISCHE INFO
MOEILIJKHEIDSGRAAD VAN DE TOCHT
Deze regio biedt zowel voor beginners als gevorderde sneeuwschoenwandelaars veel mogelijkheden. Zowel bivakkeren als overnachten in hutten (bemand & onbemand) kan. Het is wel een lawinegevaarlijk gebied. Bij lawinegevaar 3 moet je echt heel conservatief zijn in je planning, dan is je actieradius beperkt. Enkel in de buurt van Grand Naves kan je dan veilige tochten uitstippelen. Mijn back-up plan in deze condities is een verplaatsing naar Saint Marcel, een dorpje in de vallei van Les Menuires. Daar kan je een meerdaagse bivakroute uitstippelen ten zuidwesten van het dorp, in de sneeuw maar zonder steile hellingen.
ROUTE EN BEWEGWIJZERING
De route werd uitgestippeld met behulp van de betalende tool van Whiterisk omdat je daar stafkaart & ingekleurde hellingsgraden combineert en je in de tool nauwkeurig een goede GPX-route kan uitstippelen. Op de Franse stafkaarten zie je blauwe toerskiroutes staan. Opgelet, dit zijn geen aangeduide routes en regelmatig te steil voor sneeuwschoenwandelaars.
Er is in de winter nergens markering aanwezig. Je bent aangewezen op je eigen kennis van kaart, kompas & digitale navigatietools. Zeker bij mistige condities is een smartphone met navigatieapp onmisbaar! Ideaal heb je ook een back-up toestel (een andere smartphone of klassieke GPS). Het blijft ook zelf het terrein lezen om je beste route te bepalen want het sneeuwdek is elk jaar anders en ook de lawinecondities kunnen ervoor zorgen dat je je route ietwat anders legt.
Je kan de gpx-en hier downloaden:
Een overzichtskaart van onze tocht vind je hier:
REISPERIODE & SEIZOEN
We liepen deze tocht van 29 februari tot en met 5 maart 2022. Februari en maart zijn de beste maanden met normaal voldoende en kwaliteitsvolle sneeuw.
LAWINEGEVAAR
Lawineberichten zijn te vinden op Meteo France, er is ook een gratis app. Ga niet zonder kennis van sneeuw- en lawinekunde en ervaring met de veiligheidsuitrusting (lawineslachtofferzoekapparaat, sonde en schop) op stap. Volg een opleiding van 1 dag bij één van de clubs van de Klim- en Bergsportfederatie. Ideaal ga je ook minstens 1 keer mee op sneeuwschoenstage bij één van de clubs. Zo doe je extra ervaring op door onderweg te zijn met een gediplomeerde stageleid(st)er, vooraleer je helemaal zelfstandig je beslissingen moet nemen.
BENODIGDE MATERIAAL
Een echte winteruitrusting is nodig. Je gaat best uit van een comforttemperatuur van een slaapzak van ongeveer -15°C. Vroeg op het seizoen kan het zijn dat dit nog niet voldoende is. Dat geeft je wat marge bij koude nachten. Ook een degelijke wintertent of heel kwaliteitsvolle zomertent is een must gezien het bivakkeren onbeschut is. In dit artikel vind je tips over bivakkeren in de sneeuw. Tubbs Flex Alp of VRT blijven veruit de beste sneeuwschoenen in steil terrein.
KAARTEN
De volgende stafkaart van het IGN (1:25.000) neem je best mee voor het overzicht en om af en toe te oefenen op het kaartlezen (en topjes herkennen): 3532OT – MASSIF DU BEAUFORTAIN MOUTIERS LA PLAGNE. Opgelet, hierop staan geen hellingsgraden. In de praktijk gebruik je vb. Whiterisk of Alpenvereinaktiv als navigatie-app (neem dus ook een abonnement). Je kan je routes en kaarten offline downloaden. Voordeel is dat je dan meteen je positie ziet op een stafkaart ingekleurd met de hellingsgraad. Dat is in de winter in dit terrein onontbeerlijk.
BEREIKBAARHEID
Aime-la-Plagne in de vallei is vlot bereikbaar met de trein. Daar zal je wel de taxi moeten nemen om Valézan of Granier te bereiken. Er rijdt geen bus. Wandelen kan natuurlijk ook.
OVERNACHTING
Onze uitvalsbasis aan het begin van de stage was Auberge le Valezan, een gezellige en rustige herberg waar we 2 nachten verbleven. Daarna gingen we op tocht en bivakkeerden elke nacht (waarvan 1 keer in een zelfgemaakt sneeuwhol).
Je kan in de Beaufortain ook een meerdaagse huttentocht maken. Er zijn genoeg hutten maar ze zijn niet allemaal bemand. Deze etappe-indeling is mogelijk vanuit Granier:
- Dag 1: Granier naar Refuge Communal de la Balme (onbemand) of eventueel Refuge de Presset (bemand maar is wel stevige tocht)
- Dag 2: Vanaf Refuge de la Balme verder naar het noorden doorsteken naar Refuge du Plan de la Lai (onbemand).
- Dag 3: Vandaar terug naar het zuiden richting Refuge de la Coire (onbemand) via Col de Couvercle (vrij lange etappe maar haalbaar). Col du Coin is af te raden wegens te steil.
- Dag 4: Refuge de la Coire naar Refuge Communal du Nant de Beurre (bemand)
- Dag 5: Refuge Communal du Nant de Beurre naar Granier via le Quermoz (klim naar top is optioneel) en Col de la Légette (die etappe is in dit verslag opgenomen).
- Alternatief dag 4: Wil je de Pointe de Combe Bénite doen, dan zal je vanaf Refuge de la Coire moeten doorsteken via Col de Corne Noire (zie bovenstaand verslag). Best een uitdagende route maar bij goede condities en een degelijk toerskispoor haalbaar. Dan loop je meteen al door naar Granier.
BEVOORRADING
Er is geen bevoorrading mogelijk. Slechts enkele hutten zijn bemand en dan zal je deze route moeten aanpassen.
Debbie's tochten 
Geef een reactie op Debbie Reactie annuleren