Debbie's tochten

Elk jaar vind ik zotten die er op sneeuwschoenen en met een gigantische rugzak vol bivakmateriaal op uit willen trekken. Afgelopen winter trok ik opnieuw richting de Franse Alpen, vlot bereikbaar met de trein. Met een fluctuerend lawinerisico moet je voorbereid zijn op diverse scenario’s maar het voorjaar van 2026 zou wel heel bijzonder worden…

Een precaire lawinesituatie

Tijdens een lange, droge en koude periode in januari heeft zich een zwakke laag gevormd in het dunne sneeuwdek. En dan gaat het opeens heel hard gaan sneeuwen. Het ene na het andere front passeert de revue. De verse sneeuwlaag vindt nauwelijks houvast. Het gevolg: een snel stijgend lawinerisico. Sommige skigebieden worden afgesloten. In de pers verschijnt het ene lawineongeval naar het andere…

Change of plans

Mijn deelnemers zijn allemaal al eens met mij mee geweest op stage en hadden de opdracht gekregen om samen een trip uit te stippelen voor een ‘ervaringstocht’. Mijn rol bestaat vooral uit coachen en zo nodig bijsturen. Enkel door de planning zelf in handen te nemen, leer je echt bij en kan je later zelfstandig op stap.

Maar enkele dagen voor vertrek is het al duidelijk dat de voorbereide zesdaagse route rond de Mont Thabor een no-go wordt. Even hopen we dat een kortere doorsteek van het massief een optie is, maar het weer is veel te grillig. Het lawinegevaar is al hoog en het risico dat we vast zouden komen te zitten, is reëel.

Ik merk dat mijn groep met de handen in het haar zit en ze zijn dan ook dankbaar dat ik alsnog zelf een plan uit mijn hoed kan toveren.

Driedaagse via Col de Glandon en Croix de Fer

Afstand: 25,1km, 853m stijgen, 1.619m dalen

Enkel de allereerste dag van onze stageweek kondigt zich zonnig aan, dus maken we de verplaatsing naar Le Corbier om, jawel, een skilift te nemen. Nood breekt wet. Op die manier winnen we snel hoogte en kunnen we alvast één dag genieten van mooie uitzichten.

Langs de kam zetten we koers naar een topje genaamd L’Ouillot. Rechts glijden de skiërs ons voorbij, maar links kijken we uit over het ongerepte massief van Grandes Rousses, met diverse bergen die ruim boven de 3.000m uitsteken.

Vanaf de Téléskis des Croix trekken we door een weergaloos niemandsland. De skipiste is hier gesloten. Het sporen vergt kracht, maar geeft ook veel voldoening. Vanaf het hoogplateau van Col de Bellard kijken we richting Cime du Sambuis, die ik al eens met Ivo beklom in de zomer.

Tijdens de Marmotte, een bekende granfondo, fietsten we al over de Col du Glandon. Bijzonder om hier op sneeuwschoenen te staan. De weg zit verscholen onder een diep sneeuwdek en de wegwijzer is nog net zichtbaar. Het bar-restaurant staat er nu verlaten bij.

Het witte goud ligt er nog onaangeroerd bij. Niemand is hier onlangs voorbijgekomen, behalve enkele wilde dieren. We zien de sporen van een sneeuwhaas en een vos.

Gezien het slechte weer dat op komst is en ons trage tempo, is de klim naar Refuge de l’Etendard, die momenteel onbemand is, niet meer mogelijk. We zetten de tenten op net boven het riviertje La Vernette en bekijken dan wel of we morgen nog een eindje kunnen stijgen.

Tijdens de nacht duwen we regelmatig tegen het tentdoek om de sneeuw te laten afschuiven. Als we ’s morgens het zeil openritsen, merken we dat er opnieuw een pak poeder is bijgevallen en dat ook de zichtbaarheid beperkt is. Er zit niets anders op dan de klim naar de hut voor bekeken te houden. Jammer, want van daaruit hadden we nog de Cime de la Valette kunnen beklimmen, maar het zal voor een andere keer zijn.

Via de Col de la Croix de Fer dalen we af naar St-Sorlin-d’Arves. We steken via een bestaand sneeuwschoenspoor door en zo kunnen we de skipiste vermijden. De zon laat zich onverwacht zien tijdens de lunchpauze.

Via de vallei steken we door naar La Chal waar we een taartje kopen in de kruidenierswinkel. Daarna klimmen we naar Col d’Arves om daar de bivak op te slaan. De volgende dag dalen we in een sneeuwbui en vervolgens de gietende regen terug af naar Le Corbier.

Conclaaf

In ons hotel in Saint Michel de Maurienne hangen we de tenten en slaapzakken te drogen en beraden ons over de tweede helft van de week. De voorspellingen worden alleen maar rampzaliger. Het lawinegevaar is intussen gestegen naar niveau 5 (op 5) in het gebied net ten noorden van ons. Ik zit me letterlijk scheel te turen op de topografische kaart, op zoek naar een veilige route.

Tegenwoordig werken we bij de tochtplanning niet alleen meer met de hellingsgraad (vanaf 30° kunnen lawines ontstaan) maar ook met de ATHM-laag. De ‘Avalanche Terrain Hazard Map’ houdt naast de steilte van de bergflank ook rekening met de precieze vorm van het reliëf en de begroeiing. Hieronder zie je het verschil voor de route die we uiteindelijk gelopen hebben. In het naaldwoud is het risico duidelijk kleiner.

Op die manier kan je nog iets beter inschatten in welke mate je zelf lawines kan veroorzaken op een bepaalde locatie. Maar bij dit extreem hoge lawinerisico zijn ook spontane lawines mogelijk en kan je zelfs op een niet ingekleurde helling in de problemen komen.

Dus zit ik heel aandachtig de kaart te bestuderen. Waar liggen de grote kale flanken waar een lawine spontaan kan ontstaan? Waar is de kans groter dat dit gebeurt onder invloed van de wind, die voor veel driftsneeuw zorgt? Als er een lawine ontstaat, welke baan zal die dan afleggen (zie blauwe lijnen op de kaart)? En is er bewoning onder die flanken? Een dorp of skistation zorgt vaak voor extra toezicht door experts en voorzorgsmaatregelen, zoals lawinehekken of het opwekken van lawines via explosies. En die knallen hebben we de afgelopen dagen trouwens meer dan eens gehoord.

Ik licht mijn denkwijze toe aan de groep, want iedereen moet zich uiteraard ook comfortabel voelen bij het plan dat gemaakt wordt. Uiteraard zullen we ter plaatse moeten evalueren hoe de situatie er precies uitziet, want er wordt nog extra sneeuw verwacht.

Op papier kan iets haalbaar lijken, maar ook onderweg blijft het belangrijk om de situatie opnieuw in te schatten en indien nodig bij te sturen. Daarvoor moet je bereid zijn om je oorspronkelijke plan los te laten, wat mentaal zeker niet evident is. En ook ik heb het daar soms moeilijk mee.

Driedaagse rond Saint-François-Longchamps

Afstand: 31,9km, 1.875m stijgen, 1.875m dalen

Met de trein boemelen we naar de startplaats van… de Cyclosportive de la Madeleine. Meestal ga ik fietsen waar ik vroeger wandelde, maar deze week is het duidelijk omgekeerd.

Het is niet meteen de gedroomde start van een sneeuwschoentocht maar een alternatief is er niet. Een bijzonder steile, natte en modderige klim met Ardense allures leidt ons noordwaarts de bergrug op. Bij de Chapelle de Cuchet kijken we uit over een grijsgrauwe vallei. Gelukkig zit de moraal erin en hoef ik niemand te motiveren.

In onze regenjassen zweten we ons te pletter, maar het vooruitzicht van een bemande berghut ‘in the middle of nowhere’ houdt ons op de been. Het is een klein mirakel dat er op 1.700m hoogte de Refuge Lac de la Grande Léchère staat. Al zijn we hier om te bivakkeren, met kleddernatte kleren in een ijskoude tent kruipen is niet zo’n strak plan. En in een warme hut slapen is dan veel gezelliger.

De eerste sneeuwvlokjes dwarrelen naar beneden. Het witte laagje groeit en groeit. Onze route is lawineveilig, maar ik was even vergeten dat baggeren door poedersneeuw niet van de poes is.

In de prachtig vernieuwde berghut zijn we de eerste gasten. ‘s Avonds duikt ook het koppel op dat Refuge de Carro uitbaat, door het hoge lawinegevaar is hun berghut onbereikbaar. Intussen blijft het buiten stormen…

Als we ’s morgens ontwaken, is de hemel uitgeklaard en verschijnt er een kerstkaartuitzicht. Verse poeder op de naaldbomen, met daarboven een roze gloed. Het ziet er wat surrealistisch uit.

Door het woud baggeren we letterlijk door metersdiepe sneeuw naar St-François-Longchamps. Het gaat bijzonder traag vooruit en af en toe neemt iemand anders op kop. Op deze onverwacht zonnige ochtend genieten we met volle teugen van het uitzicht.

De bosweg is breed, maar het dichte bos blijkt toch her en der wat open plekken te hebben. De ATHM-laag is zeker niet sluitend. We houden minstens 10m afstand om onze druk op de sneeuwlaag te verkleinen en te vermijden dat we met meerdere tegelijk in een lawine terechtkomen.

Plots is er oponthoud wanneer de boa-sluiting van een sneeuwschoen het begeeft. En hup, een typische teambuildingactiviteit: een beetje discussie over de interpretatie van de handleiding en over wie de leiding neemt. Gelukkig is er genoeg gezond verstand en fijne motoriek aanwezig om het euvel op te lossen. Veel keuze is er niet, want zonder raketten zak je hier gewoon tot aan je middel weg.

Bij Le Praz komen we opnieuw in de bewoonde wereld en op reeds gespoorde routes. Een kapelletje nodigt uit tot een lunchpauze in ’t zonneke. Tortilla’s met honing, een blokje Comté en een warme kop thee; een mens heeft niet veel nodig om gelukkig te zijn.

We steken het stroompje van Le Bugeon over en wandelen terug de skiwereld binnen. Aardpiramides duiken op in het dal, ontstaan door ongelijkmatige erosie.

Even denken we de pistes aan de andere flank te kunnen omzeilen maar buiten de piste is er met sneeuwschoenen bijna geen doorkomen aan. Ploeterend baggeren we door een bosje door heuphoge sneeuw omhoog. Het is om de paar stappen stoppen en uithijgen.

Het plan was om vanaf La Buffaz op de kam te blijven, weg van de steile flank boven Chalets des Reys, maar er ligt te veel opgewaaide sneeuw. Dus dalen we iets sneller af, maar blijven wel op veilige afstand.

Intussen liggen de wolken opnieuw als een tapijt over de bergtoppen en kleurt het landschap wit, grijs en bruin. Voor onze laatste nacht in de bergen zetten we nog eens de tenten op. De omstandigheden tijdens onze ervaringstocht waren verre van evident, maar toch is iedereen tevreden dat we alsnog twee mooie tochten hebben kunnen ondernemen.

Opgelucht dalen we de volgende dag af naar het dal, op zoek naar een lekkere pizza en een deugddoende douche. Zo kan ik ook mijn zorgen als stageleidster even van me afspoelen, voor ik verder reis naar de Queyras voor mijn volgende winterstage.

---

PRAKTISCHE INFO

MOEILIJKHEIDSGRAAD VAN DE TOCHT

Door de omstandigheden werd de tocht gereduceerd tot twee eenvoudige driedaagse tochten, die ook voor beginners zeker geschikt zijn, op voorwaarde dat je over voldoende kennis van lawinegevaar en het juiste materiaal beschikt en de omstandigheden gunstig zijn.

ROUTE EN BEWEGWIJZERING

De routes werden uitgestippeld met behulp van de betalende tool van Whiterisk, omdat je daar stafkaart & hellingsgraden/ATHM-laag combineert. Bovendien kan je met de tool nauwkeurig een goede GPX-route kan uitstippelen. Alpenvereinaktiv (Outdooractive) is een volwaardig alternatief.

Voor navigatie ben je aangewezen op je eigen kennis van kaart, kompas en digitale navigatietools. Zeker bij mistige omstandigheden is een smartphone met een navigatieapp die hellingsgraden aanduidt (Whiterisk, Alpenvereinaktiv) onmisbaar! Idealiter heb je ook een back-uptoestel bij je, zoals een handheld-gps, die bij slecht weer gemakkelijker te bedienen is met handschoenen aan. Een smartwatch kan ook als navigatietoestel werken.

Het blijft ook zelf het terrein lezen om je beste route te bepalen want het sneeuwdek is elk jaar anders en ook de lawine- en sneeuwcondities kunnen ervoor zorgen dat je je traject ietwat anders legt.

Je kan de gpx-bestanden van de tochten hier downloaden:

• Eerste driedaagse: Col du Glandon & Croix de Fer
• Tweede driedaagse: Rond Saint François Longchamps

Een overzichtskaart van onze tocht vind je hier:

REISPERIODE & SEIZOEN

We liepen deze tocht van 9 tot en met 14 februari 2026. Februari en maart zijn de beste maanden, omdat er dan normaal voldoende sneeuw ligt. Het voorjaar van 2026 was ongezien met wekenlang hoog lawinegevaar en grote sneeuwdumps.

LAWINEGEVAAR

Lawineberichten zijn te vinden op Meteo France, er is ook een gratis app.

Ga niet zonder kennis van sneeuw- en lawinekunde en ervaring met de veiligheidsuitrusting (lawineslachtofferzoekapparaat, sonde en schop) op stap. Volg een opleiding van 1 dag bij één van de clubs van de Klim- en Bergsportfederatie. Idealiter ga je ook minstens één keer mee op sneeuwschoenstage bij één van de clubs. Zo doe je extra ervaring op door onderweg te zijn met een gediplomeerde stageleid(st)er, voordat je helemaal zelfstandig je beslissingen moet nemen.

BENODIGDE MATERIAAL

Een echte winteruitrusting is nodig. Je gaat best uit van een slaapzak met een comforttemperatuur van ongeveer -15°C. Vroeg op het seizoen kan het zijn dat dit nog niet voldoende is. Zo heb je alvast wat extra marge tijdens koude nachten. Ook een degelijke wintertent of een heel kwaliteitsvolle zomertent is een must, gezien het bivakkeren hier onbeschut is. In dit artikel vind je tips over bivakkeren in de sneeuw. Tubbs Flex Alp of VRT blijven veruit de beste sneeuwschoenen in steil terrein.

KAARTEN

Voor de gelopen tochten zijn volgende stafkaarten van het IGN nodig (1:25.000):

• 3435ET – Valloire en 3335ET – Le Bourg-d’Oisans l’Alpe d’Huez (eerste driedaagse)
• 3433ET – Saint Jean de Maurienne (tweede driedaagse).

Deze zijn erg handig om een overzicht te hebben , te oefenen op het kaartlezen en als back-up wanneer je elektronica het laat afweten.

Opgelet: op een stafkaart staan geen hellingsgraden, die erg relevant zijn bij de beoordeling van lawinegevaar. In de praktijk gebruik je bijvoorbeeld Whiterisk of Alpenvereinaktiv als navigatieapp (neem ook een abonnement om de hellingsgraden te kunnen zien). Je kan via de apps routes en kaarten offline downloaden. Het voordeel is dat je dan meteen je positie ziet op een stafkaart waarop de hellingsgraden en de ATHM-laag zijn ingekleurd. Dat is in de winter in dit soort terrein onontbeerlijk.

BEREIKBAARHEID

Onze uitvalsbasis was Saint-Michel-de-Maurienne, dat een uitstekende TGV-verbinding heeft vanuit Parijs. Van daaruit kan je diverse bussen nemen. Zo waren we eerst van plan om de bus naar Valloire te nemen om richting het massief van de Mont Thabor te stappen. Er zijn echter ook bussen naar andere skigebieden, bijvoorbeeld naar Le Corbier (waarvoor je wel eerst de trein naar Saint-Jean-de-Maurienne moet nemen).

OVERNACHTING

In Saint-Michel-de-Maurienne sliepen we in 4-persoonskamers in Hôtel le Marintan, een comfortabel hotel met een uitstekend ontbijtbuffet. Daarnaast sliepen we 1 nacht in Refuge du Lac de la Grande Léchère, een vrij recente berghut die heel gezellig is.

BEVOORRADING

In de skidorpen en in de vallei vind je genoeg winkels.